Gzyms to element, który organizuje przestrzeń wizualną — wyznacza granice, podkreśla proporcje i nadaje przedmiotowi architektoniczny charakter. W snycerstwie i meblarstwie pełni rolę zarówno konstrukcyjną, jak i czysto dekoracyjną.

Rodzaje gzymsów

Gzyms koronujący — wieńczy budowlę lub mebel, stanowi jego zamknięcie od góry. Gzyms pośredni (fryz) — wydziela strefy dekoracyjne na fasadzie lub korpusie mebla. Gzyms cokołowy — oddziela podstawę od korpusu. Gzyms okienny i drzwiowy — nadświetle i obramienie otworów.

Profile snycerskie gzymsów

Każdy gzyms składa się z połączenia podstawowych profili architektonicznych: cyma recta (profil S-kształtny, esowata fala), cyma reversa (odwrócona esowata fala), ovolo (ćwierćwałek), cavetto (wklęsłe ćwierćkoło), fascia (płaska listwa), torus (pełny wałek). Snycerz dodatkowo wzbogaca gzyms motywami jajownika, liściastego fryzu czy meandra.

Gzyms to cień rzucony poziomo — bez niego fasada byłaby jak twarz bez kości policzkowych.— Z tradycji snycerskiej

Zastosowanie w meblarstwie

W meblarstwie gzyms stosuje się jako wieńczenie szaf, bibliotek i kredensów, obramowanie płycin drzwi meblowych, dekorację portali kominków, wieńczenie ołtarzy i stallów kościelnych. Gzyms kominowy jest szczególnym polem dla snycerskich ornamentów, łącząc woluty, akant i kartusze.

Wykonanie gzymsu

Podstawowe profile gzymsowe wycina się heblami profilowymi. Snycerz dopracowuje ręcznie ornamenty dodatkowe — jajownik wycinany jest serią precyzyjnych cięć dłutem owalnym, meander — dłutem prostym i wenerką. Gzymsy kapiteli kolumn są jednymi z najtrudniejszych elementów, łączących precyzję geometryczną z rzeźbą figuralną.