Żłobak to serce warsztatu snycerskiego. Bez niego niemożliwe byłoby modelowanie organicznych form akantu, wolut, liści i draperiów — tych wszystkich miękkich, wklęsłych powierzchni, które nadają rzeźbie życie.

Rodzaje żłobaków

Żłobak płytki (płaski łuk) — szeroki, mało wklęsły. Idealny do wygładzania powierzchni i modelowania dużych płaszczyzn łukowych. Żłobak średni — najbardziej wszechstronny, stosowany do modelowania liści i form roślinnych. Żłobak głęboki (kształt U) — silnie wklęsły, używany do wycinania głębkich rowków i kanałów. Wenerka (skrótak) — żłobak V-kształtny, służący do cięcia ostrych rowków i konturów. Żłobak kątowy — do pracy w trudno dostępnych narożnikach.

Parametry żłobaków

Żłobaki charakteryzują się dwoma parametrami: szerokością ostrza (od 1 mm do 40 mm) i stopniem wklęsłości (sweep) — w systemie europejskim oznaczanym numerami od 1 (prawie płaski) do 11 (głęboko U-kształtny). Numer 1 to dłuto płaskie, numer 5–7 to najpopularniejszy zakres do modelowania ornamentów.

Dobry snycerz ma w warsztacie kilkadziesiąt żłobaków, ale sięga po tuzin ulubionych.— Z tradycji snycerskiej

Zastosowanie przy konkretnych ornamentach

Do liści akantu: żłobaki 5–7 do modelowania płatków, 9–10 do głębokich żyłek i podcięć. Do wolut: żłobak 8–9 do wycinania kanału spirali. Do rozet: wenerka do konturów, żłobak 5 do modelowania powierzchni płatków. Do płycin: żłobak płytki 2–3 do gładkiego tła.

Ostrzenie żłobaków

Tępy żłobak jest głównym wrogiem snycerza. Ostrzenie żłobaka jest trudniejsze niż dłuta płaskiego, ponieważ ostrze ma krzywoliniowy profil. Kamień do ostrzenia musi być dopasowany do kształtu ostrza lub używa się specjalnych kamiennych profili (slipstones). Wykańczanie na paście polerskiej przywraca ostrości i lustrzanego połysku krawędzi tnącej.