Woluta to spirala, która przez wieki stała się symbolem elegancji w architekturze i rzemiośle. Jej płynna linia, wychodząca od centrum i stopniowo rozszerzająca się ku zewnątrz, nadaje każdemu elementowi dynamikę i ruch.

Definicja i rodzaje

Woluta architektoniczna — duży, płaski zwój stanowiący boczny element głowicy jońskiej. Woluta meblarska — mniejszy element dekoracyjny stosowany na nogach, wspornikach i zakończeniach listew. Woluta konsolowa — esowaty lub c-kształtny element nośny lub dekoracyjny, często pełniący funkcję wspornika. Antefiks — woluta na zakończeniu gzymsu lub okapu.

Historia woluty

Woluta pojawiła się po raz pierwszy w głowicy jońskiej ok. V w. p.n.e. i od tej pory nieprzerwanie towarzyszy architekturze i rzemiosłu europejskiemu. Renesans nadał jej matematyczną precyzję (złota spirala Fibonacciego). Barok zdynamizował ją, tworząc woluty asymetryczne, nakładające się i łączące się w skomplikowane kompozycje. Klasycyzm powrócił do antycznej powściągliwości.

Woluta jest dowodem, że spirala to forma wpisana w naturę — od muszli ślimaka po galaktykę.— Z tradycji snycerskiej

Technika rzeźbienia woluty

Wolutę kreśli się matematycznie — klasyczna woluta jońska opiera się na czterech łukach ćwierćkolistych o zmniejszającym się promieniu. Trasowanie na drewno musi być precyzyjne. Profil woluty w przekroju jest wklęsły (kanał biegnie wzdłuż spirali). Snycerz wymodelowuje płaszczyznę spirali i drąży kanał żłobakami o odpowiednim przekroju. Ważne jest zachowanie jednostajnej szerokości kanału na całej długości zwoju.

Zastosowanie w meblarstwie i architekturze

Woluty stosuje się na nóżkach foteli i krzeseł, jako wsporniki i konsole pod blatami, na zakończeniach poręczy schodowych, jako ornament frontów szaf i sekretarzyków, oraz w dekoracji gzymsów i portali. Często łączone z liśćmi akantu i rozetami tworzą bogate kompozycje w stylu barokowym i rokokowym.